ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ICJ မှာ ကြားနာစစ်ဆေးနေတဲ့ တရားသူကြီး နာဗီပီလေး ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရ
တောင်အာဖရိက တရားရေးပညာရှင် နာဗီပီလေး (Navi Pillay) ဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် ရေရှည်ကြိုးပမ်းခဲ့မှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။
အသက် ၈၅ နှစ်အရွယ် နာဗီပီလေးဟာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံမှာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုစနစ် (Apartheid) ရှိနေစဉ်ကာလကတည်းက လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ တရားမျှတမှုအတွက် လှုပ်ရှားခဲ့သူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွေမှာလည်း အရေးပါတဲ့ တာဝန်တွေ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
နော်ဝေနိုဘယ်ဆုရွေးချယ်ရေးကော်မတီက နာဗီပီလေးဟာ နိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေကို တာဝန်ခံစေဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့သလို အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ထိခိုက်ခံစားခဲ့ရသူတွေအတွက် မျှော်လင့်ချက်တွေ ပေးနိုင်ခဲ့သူဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
သူ့ရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ တရားရေးလုပ်ငန်းခရီးတစ်လျှောက်မှာ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံတကာဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေကို တာဝန်ခံစေရေးတို့အတွက် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့တာကြောင့် ဆုချီးမြှင့်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
နာဗီပီလေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တင်သွင်းထားတဲ့ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ အမှုမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က ခန့်အပ်ခဲ့တဲ့ အထူးတရားသူကြီး (Judge ad hoc) အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) ကို တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအမှုမှာ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံတို့ဟာ တရားရုံးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံသား တရားသူကြီး မရှိတဲ့အတွက် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံစီက အထူးတရားသူကြီးတစ်ဦးစီ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာက နာဗီပီလေးကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကတော့ ဂျာမန်တရားရေးပညာရှင် ကလော့စ်ခရက်စ် (Claus Kreß) ကို ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။
နာဗီပီလေးဟာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံမှာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုစနစ်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သူတွေ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးအတွက် ရှေ့နေအဖြစ် ကာကွယ်ပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ ရဝမ်ဒါနိုင်ငံအတွင်း လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ အမှုတွေကို စစ်ဆေးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံးမှာ တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သလို ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ပါတယ်။
နာဗီပီလေးရဲ့ လုပ်ငန်းခရီးဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို မှတ်တမ်းတင်ဖော်ထုတ်ရုံသာမက ကျူးလွန်သူတွေကို တာဝန်ခံစေဖို့နဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာစေဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေပါတယ်။
သူ့ကို နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆု ချီးမြှင့်လိုက်ခြင်းဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်ရာမှာ တရားမျှတမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မှုနဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ရဲ့ အရေးပါမှုကို ထပ်မံအလေးပေးလိုက်တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
Ref -New Age