ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ရာဇဝတ်မှုတွေ ဘာကြောင့် မြင့်တက်လာတာလဲ

---

ကော့စ်ဘာဇားရှိ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းများသည် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးနှင့် အကြာရှည်ဆုံး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများထဲမှ တစ်ခု၏ ပြယုတ်အဖြစ် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါး ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများက မရေမတွက်နိုင်သော အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ကြီးထွားလာနေသော လုံခြုံရေးအကျပ်အတည်းက ဒုက္ခသည်အသိုက်အဝန်း၏ ဘေးကင်းရေးနှင့် အနာဂတ်ကို ယခုအခါ ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ လူပြန်ပေးဆွဲမှု၊ ကလေးသူငယ် ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ဆက်စပ်သော ရာဇဝတ်မှု၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အန္တရာယ်များသော ပင်လယ်ပြင်ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှု စသည့် ဖြစ်စဉ်များ မြင့်တက်လာခြင်းက ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တစ်သန်းနီးပါးအကြား အကြောက်တရား လွှမ်းမိုးသော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးလာစေသည်။

 

ဤရာဇဝတ်မှုများကို တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအရ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်ရန် လိုအပ်သော်လည်း၊ ယင်းတို့ကို သီးခြားရာဇဝတ်မှု လုပ်ရပ်များအဖြစ်သက်သက် မရှုမြင်သင့်ပေ။ ယင်းတို့သည် ကာလရှည်ကြာ နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အခွင့်အလမ်းများ ကန့်သတ်ခံရခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခံရခြင်း၊ နေရပ်ပြန်ရေး မျှော်လင့်ချက်များ မှေးမှိန်လာခြင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဆက်လက်ဖိနှိပ်နေခြင်း အပါအဝင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ၏ ရောဂါလက္ခဏာများပင် ဖြစ်သည်။

 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်ဖိနှိပ်ခံနေရမှုက အသည်းအသန် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တွန်းအားပေးနေခြင်း

 

လူကုန်ကူးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုမှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော မလုံခြုံမှုပင် ဖြစ်သည်။

 

ရိုဟင်ဂျာအများအပြားသည် အကြမ်းဖက်မှု၊ အဓမ္မခိုင်းစေမှု၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်မှုများနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များအပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ အဓမ္မတပ်သားစုဆောင်းမှု သတင်းများသာမက၊ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆက်လက်ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကြောင့် ဆက်လက်ထွက်ပြေးနေကြရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အကာအကွယ် သို့မဟုတ် အနာဂတ် မရှိသည့်အတွက် ဒုက္ခသည်အများအပြားသည် မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အခြားနိုင်ငံများသို့ အန္တရာယ်များသော ပင်လယ်ခရီးစဉ်များကို ဖြတ်သန်းရန်မှလွဲ၍ အခြားရွေးချယ်စရာ မမြင်တွေ့ကြပေ။

 

ယင်းခရီးစဉ်များကို ခရီးဝေးသွားလာရန် မသင့်လျော်သော လူပြည့်ကျပ်နေသည့် သစ်သားငါးဖမ်းလှေများ အသုံးပြု၍ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် မှောင်ခိုနှင့် လူကုန်ကူးဂိုဏ်း ကွန်ရက်များက မကြာခဏ စီစဉ်လေ့ရှိကြသည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မုန်တိုင်းများအတွင်း လှေများစွာ နစ်မြုပ်လေ့ရှိပြီး အသက်ပေါင်း ရာနှင့်ချီ ဆုံးရှုံးရသည်။ ဤအန္တရာယ်များကို သိရှိနေသော်လည်း ဒုက္ခသည်အများအပြားက ၎င်းတို့ ရှိနေသည့်နေရာတွင် ဆက်နေခြင်းသည် အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက် နည်းပါးသည်ဟု ယုံကြည်သောကြောင့် ဤအန္တရာယ်ကို ဆက်လက်စွန့်စားနေကြဆဲဖြစ်သည်။

 

အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အခွင့်အလမ်း နည်းပါးခြင်းက ထိခိုက်လွယ်မှုကို တိုးလာစေခြင်း

 

ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများမှာ အလွန်အမင်း အကန့်အသတ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

 

ရိုဟင်ဂျာ အရေအတွက် အနည်းငယ်မျှသာ လူသားချင်းစာနာမှု အဖွဲ့အစည်းများအတွက် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် မက်လုံးပေးလုပ်သားများအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေကြပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်လလျှင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တာကာ ၈,၀၀၀ မှ ၁၃,၀၀၀ ကြား ရရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း ပညာတတ်နှင့် ကျွမ်းကျင်မှုရှိသော လူငယ်ဒုက္ခသည်ဦးရေ လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ယင်းအခွင့်အလမ်းများမှာ လုံလောက်မှု မရှိပေ။

 

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ဒုက္ခသည်များသည် စခန်းပြင်ပတွင် အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေရန် တားဆီးခံထားရသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် တန်ဖိုးရှိသော ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ပညာအရည်အချင်းများ ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း အရည်အချင်းပြည့်မီသော လူငယ်အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ထောင်ပေါင်းများစွာမှာ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေကြဆဲဖြစ်သည်။

 

ရေရှည် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုသည် မသေချာမရေရာမှု၊ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်သွားသောအခါ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ထိခိုက်လွယ်သော လူငယ်များကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စည်းရုံးနိုင်သည့် အခြေအနေများကို ဖန်တီးပေးလျက်ရှိသည်။

 

ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက မျိုးဆက်တစ်ခုကို ခေါင်းပုံဖြတ် အမြတ်ထုတ်နေခြင်း

 

စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် အလုပ်လက်မဲ့နှင့် ထိခိုက်လွယ်သော လူငယ်များကို အမြတ်ထုတ်နေကြောင်း လူ့အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များက ပိုမိုသတိပေးလာကြသည်။

 

အချို့သော လူငယ်များသည် စခန်းအချို့တွင် လှုပ်ရှားနေသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များထံ စုဆောင်းခံရပြီး၊ အချို့မှာမူ ဓားပြတိုက်မှု၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အကြမ်းဖက် ရာဇဝတ်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လာကြသည်။ ထိုသို့ စုဆောင်းခံရသူ အချို့မှာ အသက် ၁၈ နှစ်အောက်များဖြစ်ကြောင်း ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြကြရာ၊ ၎င်းက ကလေးသူငယ်များနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ ကြီးထွားလာသော ထိခိုက်လွယ်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။

 

အခြားထွက်ပေါ်လာသော စိုးရိမ်စရာတစ်ခုမှာ အွန်လိုင်းလောင်းကစား ဖြစ်သည်။ အချို့သော လူငယ်များသည် လောင်းကစား စွဲလမ်းမှုတွင် ပိတ်မိကာ အကြွေးများ တင်လာကြပြီးနောက် ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ခိုးမှု၊ လုယက်မှု သို့မဟုတ် အခြား ရာဇဝတ်မှု လုပ်ငန်းများဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားကြောင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်များက ဆိုကြသည်။ ဖြစ်ရပ်များစွာတွင် ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်များသည် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ၊ ဆရာများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပိုမို အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်လာကြသည်။

 

မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှုနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏ လွှမ်းမိုးမှု

 

မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှုသည် စခန်းလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေသည့် အခြားသော ပြင်းထန်သည့် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

 

လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်များ၏ အဆိုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ရာဘ (ယာဘ) မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကွန်ရက်များသည် ထိခိုက်လွယ်သော လူငယ်ဒုက္ခသည်များကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသူများ၊ ကင်းထောက်များနှင့် ကင်းလှည့်အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဆက်လက် စုဆောင်းနေကြသည်။ ဤရာဇဝတ်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများ ချဲ့ထွင်ရန်အတွက် ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုနှင့် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုတို့ကို အမြတ်ထုတ်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။

 

ဒုက္ခသည်အသိုက်အဝန်းအတွင်း အချို့သော နေထိုင်သူများက အထူးဩဇာကြီးမားသည့် မှောင်ခိုကူးသူများကို “စခန်း၏ ဘုရင်” ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိကြပြီး ယင်းက ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်များသည် အကြောက်တရား၊ ငွေကြေးနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များမှတစ်ဆင့် ကြီးမားသော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးနေသည်ဟူသော အမြင်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။

 

လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင် အများအပြားက ယင်းရာဇဝတ်အဖွဲ့အစည်းများ၏ ခေါင်းဆောင်များအပေါ် ပိုမိုပြင်းထန်သော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း ငြင်းခုံကြသည်။ ဩဇာရှိသော မှောင်ခိုကူးသူများကို အပြစ်ပေးခံရခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ဖြင့် ဆက်လက်လှုပ်ရှားခွင့် ပြုထားမည့်အစား တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ပြည့်စုံသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ၊ တရားစွဲဆိုမှုများနှင့် ဥပဒေအောက်တွင် တာဝန်ခံမှုရှိစေခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ဖြိုခွင်းရေးအား ဦးစားပေးသင့်သည်ဟု ၎င်းတို့က ယုံကြည်ကြသည်။

 

ပြန်ပေးဆွဲမှုနှင့် လူကုန်ကူးမှု ဆက်လက် မြင့်တက်နေခြင်း

 

ငွေရယူရန် ပြန်ပေးဆွဲမှုသည် စခန်းများကို ထိခိုက်စေသည့် အစိုးရိမ်ရဆုံး ရာဇဝတ်မှုများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

 

သားကောင်များထဲတွင် ကလေးသူငယ်များ၊ အမျိုးသမီးများနှင့် အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသားများ ပါဝင်သည်။ သားကောင်အား ပြန်လွှတ်ပေးရန်အတွက် ငွေကြေးအမြောက်အမြား တောင်းဆိုထားသော ဗီဒီယိုများ၊ ဓာတ်ပုံများ သို့မဟုတ် အသံဖမ်းယူထားမှုများကို မိသားစုများက မကြာခဏ လက်ခံရရှိလေ့ရှိသည်။ ငွေမပေးနိုင်သူများသည် တစ်ခါတစ်ရံ ကာလရှည် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရခြင်း၊ ပြင်းထန်သော အကြမ်းဖက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် အစီရင်ခံထားသော ဖြစ်ရပ်အချို့တွင် သေဆုံးသည်အထိ ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။

 

လူကုန်ကူးရေး ကွန်ရက်များသည် ဒုက္ခသည်များ၏ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကို အမြတ်ထုတ်ကာ အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် ပြည်ပသို့ လုံခြုံစွာ သွားရောက်နိုင်မည့်လမ်းကြောင်းများ ကတိပေးပြီးနောက် ၎င်းတို့ကို အန္တရာယ်များသော ရွှေ့ပြောင်းသွားလာရေး လမ်းကြောင်းများပေါ်သို့ တွန်းပို့လေ့ရှိသည်။

 

လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အစီရင်ခံစာများနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုများအရ မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ပြန်ပေးဆွဲမှု ရာနှင့်ချီ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အများစုမှာ ကလေးသူငယ်များ ပါဝင်နေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း အန္တရာယ်များသော ပင်လယ်ခရီးစဉ်များကို ကြိုးပမ်းစဉ် ရိုဟင်ဂျာ ၁,၀၀၀ ကျော် ပင်လယ်ပြင်တွင် သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများက ခန့်မှန်းထားကြပြီး၊ ၎င်းက တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းသွားလာခြင်း၏ ဆိုးရွားလှသော လူ့အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို သရုပ်ဖော်နေသည်။

 

ဤရာဇဝတ်မှုများသည် ဒုက္ခသည်မိသားစုများ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး စခန်းများတစ်လျှောက် လူမှုရေး စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို အားနည်းစေခဲ့သည်။

 

ရေရှည်တည်တံ့သော ဖြေရှင်းချက်များ အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း

 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အခြေအနေများ သိသိသာသာ တိုးတက်မလာသရွေ့ ဆန္ဒအလျောက်၊ ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး သိက္ခာရှိကာ ရေရှည်တည်တံ့သော နေရပ်ပြန်ရေးကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း လူသားချင်းစာနာမှု အေဂျင်စီများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့က ထပ်တလဲလဲ ပြောကြားထားသည်။

 

ဒုက္ခသည်များ လုံခြုံစွာ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးသရွေ့၊ ကာလရှည် နေရပ်စွန့်ခွာရမှုသည် စီးပွားရေးအခက်အခဲများ၊ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုများနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်ခေါင်းပုံဖြတ်ရန် အခွင့်အလမ်းများကို ဆက်လက်ဖန်တီးပေးနေမည် ဖြစ်သည်။

 

နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းများကို မဖြေရှင်းဘဲ စခန်းများအတွင်းရှိ လုံခြုံရေး စိန်ခေါ်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိနေဖွယ် ရှိသည်။

 

ဘက်စုံတုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုအတွက် အကြံပြုချက်များ

 

ကြီးထွားလာနေသော ဤအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် အရေးပေါ် တုံ့ပြန်မှုများထက် ပိုမိုလိုအပ်သည်။ ယင်းအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရ၊ လူသားချင်းစာနာမှု အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်များနှင့် ဒုက္ခသည် အသိုက်အဝန်းတို့ ပါဝင်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်သည်။

 

ပထမအချက်အနေဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရက ချမှတ်ထားသော မူဘောင်အတွင်းမှ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အခွင့်အလမ်းများကို တိုးချဲ့သင့်သည်။ လူသားချင်းစာနာမှု အေဂျင်စီများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မိတ်ဖက်များအနေဖြင့် အဝတ်အထည်၊ ပရိဘောဂ၊ တစ်ကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းရေး သုံးပစ္စည်းများနှင့် အခြားခွင့်ပြုထားသော ကုန်ပစ္စည်းများကဲ့သို့ နေ့စဉ် လူသားချင်းစာနာမှု လုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ရန် စခန်းများအတွင်း အသေးစား ထုတ်လုပ်မှု အဆောက်အအုံများ သို့မဟုတ် အလုပ်ရုံများ တည်ထောင်ပေးနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အစီအမံများသည် ဒုက္ခသည် ထောင်ပေါင်းများစွာကို အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အလုပ်အကိုင်များ ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။

 

ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် စုဆောင်းခံရခြင်းကို အစားထိုးနိုင်မည့် အပြုသဘောဆောင်သော ရွေးချယ်စရာများ ပံ့ပိုးပေးရန် ပညာရေး၊ သက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းများ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကျွမ်းကျင်မှုများ၊ စွန့်ဦးတီထွင်မှုနှင့် လူငယ်ခေါင်းဆောင်မှု အစီအစဉ်များတွင် ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံသင့်သည်။

 

တတိယအချက်အနေဖြင့် ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှု၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ အရေးယူရန် လိုအပ်သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် အောက်ခြေအဆင့် ပါဝင်သူများသာမက ဤရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ညွှန်ကြားနေသူများနှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့နေသူများအပေါ်တွင်ပါ အာရုံစိုက်သင့်ပြီး ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများကို တရားစီရင်ရေးစနစ်မှတစ်ဆင့် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး သေချာစေရမည်။

 

စတုတ္ထအချက်အနေဖြင့် အကာအကွယ်ပေးရေးနှင့် အမှုတွဲစီမံခန့်ခွဲမှုကဏ္ဍတွင် လုပ်ကိုင်နေသော လူသားချင်းစာနာမှု အေဂျင်စီများသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအခြေပြု အကာအကွယ်ပေးရေး ယန္တရားများကို ခိုင်မာအားကောင်းစေသင့်သည်။ လက်ရှိစနစ်များသည် လုံလောက်သော နောက်ဆက်တွဲ ဆောင်ရွက်မှု မရှိဘဲ ဖြစ်စဉ်များကို မှတ်တမ်းတင်ရန်သာ အဓိကလုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ဒုက္ခသည်အများအပြားက ယုံကြည်ကြသည်။ “ရိုဟင်ဂျာ နေ့စဉ်ရုန်းကန်မှုများဆိုင်ရာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေး မစ်ရှင်” ကဲ့သို့သော စခန်းအခြေပြု သီးသန့် ယန္တရားတစ်ခုသည် ဖြစ်စဉ်များကို လျင်မြန်စွာ အတည်ပြုခြင်း၊ အထောက်အထားများ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ သားကောင်များအား ပံ့ပိုးကူညီခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှုတို့ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။

 

ဥပမာအားဖြင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများက ငွေတောင်းခံရန် ဗီဒီယိုများ၊ ဓာတ်ပုံများ သို့မဟုတ် အသံဖိုင်များ ပေးပို့သည့် ပြန်ပေးဆွဲမှု ဖြစ်စဉ်များတွင် ရရှိနိုင်သော ဒစ်ဂျစ်တယ် အထောက်အထားများကို ထိန်းသိမ်းထားရှိပြီး တာဝန်ရှိ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အာဏာပိုင်များထံ ချက်ချင်းမျှဝေသင့်သည်။ တရားဝင် ဒစ်ဂျစ်တယ် မှုခင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ နည်းပညာများနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အာဏာပိုင်များသည် ဆက်သွယ်မှုများ၏ မူလဇစ်မြစ်ကို ခြေရာခံခြင်း၊ ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် သားကောင်များကို ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ကယ်ဆယ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လူသားချင်းစာနာမှု အဖွဲ့အစည်းများက မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ သားကောင်အား အကာအကွယ်ပေးခြင်းနှင့် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းတို့ကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပြီး၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကိုမူ သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရ အာဏာပိုင်များ၏ တာဝန်အဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိမည်ဖြစ်သည်။

 

နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်၊ လုံခြုံရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ထိခိုက်လွယ်သော မိသားစုများကို အကာအကွယ်ပေးရန်အတွက် ဒုက္ခသည်အသိုက်အဝန်း ခေါင်းဆောင်များ၊ လူသားချင်းစာနာမှု အေဂျင်စီများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်များအကြား ပိုမိုခိုင်မာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။

 

နိဂုံး

 

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း ပြန်ပေးဆွဲမှုများ၊ လူကုန်ကူးမှုများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းသည် ရဲတပ်ဖွဲ့ဆိုင်ရာ ပြဿနာ သက်သက်မဟုတ်ပေ။ ယင်းသည် ကာလရှည် နေရပ်စွန့်ခွာရမှု၊ စီးပွားရေးအရ ဖယ်ဉ်ခံရမှု၊ အကန့်အသတ်ရှိသော အခွင့်အလမ်းများနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖြေရှင်းချက်များ မရှိခြင်းတို့၏ အကျိုးဆက်များကို ထင်ဟပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

 

ရာဇဝတ်ကောင်များကို တာဝန်ခံမှုရှိစေရမည် ဖြစ်သော်လည်း ဖမ်းဆီးမှုများဖြင့်သာ ရေရှည်တည်တံ့သော လုံခြုံရေးကို မရရှိနိုင်ပေ။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ခြင်း၊ ကလေးများနှင့် လူငယ်များကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ဖြိုခွင်းခြင်း၊ အကာအကွယ်ပေးရေး ယန္တရားများ ခိုင်မာစေခြင်းနှင့် ရိုဟင်ဂျာများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဘေးကင်းလုံခြုံ၊ ဆန္ဒအလျောက်နှင့် သိက္ခာရှိစွာ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် အခြေအနေများ တိုးတက်စေခြင်း တို့သည် ရေရှည်တည်တံ့သော တုံ့ပြန်မှုတစ်ခု၏ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။

 

နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် ဤဖြစ်စဉ်များကို သီးခြားရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် ရှုမြင်နေ၍ မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။ ယင်းတို့မှာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာနေသော လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတစ်ခု၏ သတိပေးလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများကိုသာမက အခြေခံအကြောင်းရင်းများကိုပါ ဖြေရှင်းခြင်းသည် နောက်ထပ် အသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို တားဆီးရန်၊ ရိုဟင်ဂျာ အသိုက်အဝန်းအကြား မျှော်လင့်ချက်များ ပြန်လည်ရှင်သန်စေရန်နှင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများကို ရာဇဝတ်မှုများ ကြီးထွားနိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်များအဖြစ်မှ အကာအကွယ်ပေးသည့် နေရာများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိစေရန် သေချာစေရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။

 

မှတ်ချက် – ဤဆောင်းပါးသည် စခန်းအခြေပြု လေ့လာဆန်းစစ်မှုအပေါ် အခြေခံရေးသားထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် ပါဝင်သူများ၏ အမည်များအား ချန်လှပ်ဖော်ပြထားပါသည်။  

 

ဆောင်းပါးရှင် ရိုမောင်ရွှေသည်  – ရိုဟင်ဂျာ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ | စာရေးဆရာ | သတင်းစာဆရာ နှင့် နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။