ကချင်မှာ စစ်ဘေးရှောင် ၂ သိန်းခွဲနီးပါးရှိလာ
အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကြောင့် ကချင်ပြည်အတွင်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးစအချိန်ကတည်းကနေ ယနေ့လက်ရှိအချိန်ထိ နေရပ်စွန့်ခွာကာ အိုးအိမ်ပစ်ပြေးနေကြရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူလူဦးရေဟာ ၂ သိန်းခွဲနီးပါးအထိ မြင့်တက်လာနေတယ်လို့ ကချင် လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) က ယနေ့မှာ အစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်ပြီး သတိပေးလိုက်ပါတယ်။
အစီရင်ခံစာအရ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းမှာ စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲမှု၊ ဒရုန်း (Drone) တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအပြင် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ရမ်းသန်းပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် ကချင်ပြည်အတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ အရပ်သားပြည်သူ ၁၃၀ ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး၊ အဲဒီအထဲမှာ အပြစ်မဲ့ ကလေးငယ် ၇ ဦးအထိ တိုက်ရိုက်ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ အထောက်အထားတွေနဲ့တကွ ဖော်ပြထားတာပါ။
ဒါ့အပြင် နိုင်ငံအတွင်း ငလျင်လှုပ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ကာလတွေမှာ ယာယီအပစ်အခတ် ရပ်စဲထားပါတယ်ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်သက်သက် ကာလအတွင်းမှာပင် စစ်အုပ်စုဘက်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ရေပေါင်း ၅၅၀ အထိ ပိုမိုတိုးမြှင့် ကျူးလွန်ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ကချင်လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) ဘက်က ဆိုပါတယ်။
“နိုင်ငံတကာ အစိုးရတွေအနေနဲ့ မြန်မာစစ်ကောင်စီထံ စီးဆင်းနေတဲ့ လေယာဉ်ဆီ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ဘဏ္ဍာငွေကြေးတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ပိတ်ဆို့ဖို့ ပျက်ကွက်နေတာဟာ ကြားနေတာမျိုး လုံးဝမဟုတ်ပါဘူး။ စစ်တပ်က အရပ်သားပြည်သူတွေကို ဆက်ပြီးတော့ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နိုင်အောင် တက်ကြွစွာ ခွင့်ပြုပေးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့အနေနဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုအသစ်တွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် မလုပ်ဆောင်ဘဲ အချိန်ဆွဲနေတဲ့ လတိုင်းဟာ ကလေးငယ်တွေရဲ့ နေအိမ်တွေနဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေပေါ်ကို ပေါင်ရာချီလေးတဲ့ ဗုံးတွေ ဆက်တိုက်ကြဲဖို့အတွက် လမ်းဖွင့်ခွင့်ပြုနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ” လို့ KHRW ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဂျေးကော့ (Jacob) က ပြောပြပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်မှာလည်း စစ်အုပ်စုဟာ ဒုက္ခသည်အရပ်သား ပြည်သူတွေဆီသို့ ရောက်ရှိမယ့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အရေးပေါ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အထောက်အပံ့တွေကို စစ်လက်နက်တစ်ခုသဖွယ် အလွဲသုံးစားပြုလုပ်ပြီး လမ်းကြောင်းတွေကို ပိတ်ပင်တားဆီးလျက်ရှိနေတာပါ။ ဒါ့အပြင် ဒေသတွင်း ကွန်ရက်အင်တာနက်လိုင်းတွေနဲ့ မိုဘိုင်းဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းတွေကိုလည်း အလုံးစုံ ဖြတ်တောက်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
အခုလိုမျိုး ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းတွေ အတင်းအဓမ္မ ဖြတ်တောက်ခံထားရတာကြောင့် မြေပြင်က ဖြစ်စဉ်အမှန် သတင်းအချက်အလက်တွေ အချိန်မီရရှိဖို့ ကြီးမားတဲ့ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်ပေါ်စေသလို၊ ရေဘေးနဲ့ စစ်ဘေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အကူအညီပေးပို့ရေး လုပ်ငန်းတွေကိုပါ တမင်သက်သက် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာသွားစေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖန်တီးထားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ကချင်လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့က ထောက်ပြထားပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ နိုင်ငံတကာ မိသားစုဝင်တွေအနေနဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်တင်ပို့မှု ပိတ်ပင်ရေး (Global Arms Embargo) နဲ့ ဂျက်မတ်လေယာဉ်ဆီ တင်ပို့မှုအပေါ် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ချက်ချင်း ချမှတ်ပေးဖို့၊ အမိန့်ပေးစေခိုင်းသူတွေနဲ့ မြေပြင်ကျူးလွန်သူတွေကို နိုင်ငံတကာ တရားဥပဒေအရ ထိရောက်ဟန့်တားစွာ အရေးယူပေးဖို့ KHRW က အလေးအနက် တောင်းဆိုထားကြောင်း သိရပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ- KHRW