မြန်မာအလုပ်သမားတွေ နေရပ်ပြန်ရမယ်ဆိုရင် ထိုင်းစီးပွားရေး ရပ်တန့်လုနီးပါးဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးခေါင်းဆောင် သတိပေး
မြန်မာအလုပ်သမားတွေကို နေရပ်ပြန်ခိုင်းမယ်ဆိုရင် ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ရပ်တန့်လုနီးပါးဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးခေါင်းဆောင် ဝီရာ ဆဲန်ထောင် (Weera Saengthong) က သတိပေးပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ လုပ်သားအင်အားစုမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဟာ အရေးပါတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေပြီး အထူးသဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ပင်လယ်စာပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးနဲ့ လက်လီအရောင်းလုပ်ငန်းတွေမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေတယ်လို့ Bright Future အလုပ်သမားအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဝီရာက Prachachat Business သတင်းဌာနနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ပြောပါတယ်။
“အလုပ်သမားအားလုံး နေရပ်ပြန်သွားမယ်ဆိုရင် ပြိုင်ပွဲအလယ်မှာ ပြိုင်မြင်းတစ်ကောင် ရုတ်တရက်လဲကျသွားသလို ဖြစ်သွားမှာပါ။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးဟာ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ပြီး ရှေ့ဆက်လည်ပတ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာအလုပ်သမားတွေဟာ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အများဆုံးရှိနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားလုပ်သားအင်အားစု ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့မရှိရင် ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ လုပ်ငန်းတွေဟာ အချိန်တစ်ခုအထိ ရပ်တန့်သွားနိုင်ပါတယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဝီရာရဲ့ သတိပေးချက်ဟာ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု အတည်ပြုရေးနဲ့ တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ဆက်လက်ရရှိရေးအတွက် အသုံးပြုနေရတဲ့ Certificate of Identity (CI) စင်တာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားမှုတွေ မြင့်တက်နေချိန်မှာ ထွက်ပေါ်လာတာပါ။
သူက လက်ရှိ CI စနစ်ဟာ အလုပ်သမားတွေနဲ့ ထိုင်းအလုပ်ရှင်တွေအပေါ် ငွေကြေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး အလွန်များစေပြီး မြန်မာစစ်အာဏာပိုင်တွေဆီ ငွေကြေးစီးဆင်းစေတဲ့ အခြေအနေကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ ဝေဖန်ထားပါတယ်။
ဝီရာရဲ့ ပြောဆိုချက်အရ မြန်မာအလုပ်သမားတွေဟာ CI လုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်အမျိုးမျိုးကို ပေးဆောင်နေရပြီး အဲဒီထဲမှာ မြန်မာစစ်အုပ်စုက ကောက်ခံနေတဲ့ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအခွန်နဲ့ ဝင်ငွေရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လွှဲပို့ရမယ်ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
လစဉ်လစာ ဘတ် ၇,၅၀၀ ရရှိတဲ့ အလုပ်သမားတစ်ဦးအတွက် ၂ ရာခိုင်နှုန်းအခွန်ဟာ တစ်လကို ဘတ် ၁၅၀ ကျသင့်ပြီး ၂ နှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း ဘတ် ၃,၆၀၀ ပေးဆောင်ရမှာဖြစ်တယ်လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတွေနဲ့ ကြားခံအကျိုးဆောင်တွေက ကောက်ခံတဲ့ အခကြေးငွေတွေကြောင့် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်ဟာ ဘတ် ၆,၅၀၀ အထိ ရှိလာနိုင်ပြီး ပွဲစားတွေကို ထပ်မံပေးရတဲ့ ငွေကြေးက ဘတ် ၂,၀၀၀ ကနေ ၃,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
အလုပ်သမားတွေဟာ Smart Card၊ ဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ စီစဉ်မှုတွေအတွက်လည်း ကုန်ကျစရိတ်တွေ ရှိနေကာ ချွန်ဘူရီပြည်ရဲ့ ဒေသအချို့မှာ ပွဲစားခအဖြစ် ဘတ် ၅,၅၀၀ ကနေ ၁၀,၀၀၀ အထိ ပေးရတဲ့အခြေအနေတွေ ရှိတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
အဲဒီကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို ပေါင်းလိုက်ရင် အလုပ်သမားတစ်ဦးအတွက် စုစုပေါင်း ဘတ် ၃၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ကုန်ကျနိုင်တယ်လို့ ဝီရာက ခန့်မှန်းထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာစစ်အုပ်စုက အကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ Family Remittance Management System (FRMS) ကိုလည်း သူက ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အဲဒီစနစ်အရ အလုပ်သမားတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဝင်ငွေ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို မြန်မာနိုင်ငံဆီ ပြန်လွှဲပို့ရာမှာ ငွေလဲလှယ်နှုန်းဟာ အလုပ်သမားတွေအတွက် အကျိုးမရှိတဲ့နှုန်းထားဖြစ်နေပြီး လွှဲပို့လိုက်တဲ့ငွေတွေကို မိသားစုဝင်တွေ အမှန်တကယ် လက်ခံရရှိမယ်ဆိုတဲ့ အာမခံချက်လည်း လုံလောက်မှုမရှိဘူးလို့ သူက စွပ်စွဲပြောဆိုပါတယ်။
“အလုပ်သမားတိုင်း ဒီကုန်ကျစရိတ်တွေကို မတတ်နိုင်ကြပါဘူး” လို့ ဝီရာက ပြောပါတယ်။
အဲဒီလို ငွေကြေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကြောင့် အလုပ်သမားတချို့ဟာ တရားမဝင် ပွဲစားလုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ကိုင်လာတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် မှတ်ပုံတင်လုပ်ငန်းစဉ်ကို လုံးဝစွန့်လွှတ်လိုက်တာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ သူက သတိပေးပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်လာရင် အလုပ်သမားတွေဟာ တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အဲဒီအခြေအနေဟာ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအပေါ် မှီခိုနေရတဲ့ ထိုင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကိုလည်း ထိခိုက်စေမှာဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဝီရာက ထိုင်းအစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ CI စင်တာတွေကို မှီခိုအသုံးပြုနေတဲ့ လက်ရှိစနစ်ကို ရပ်ဆိုင်းပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေကသာ စီမံခန့်ခွဲတဲ့ မှတ်ပုံတင်စနစ်တစ်ခုကို အစားထိုးအသုံးပြုဖို့လည်း တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။